Partnerzy serwisu:

 

Komentarze | Drogi - Polska

Wykonawca nie musi donosić na samego siebie

| Wojciech Merkwa źródło: RI 29.05.2019

zdjęcie autora

Wojciech Merkwa

Radca prawny w kancelarii Jara Drapała & Partners

 

Wykonawca nie musi donosić na samego siebie
fot. Leeroy Agency, Pixabay

Więcej z regionu:

Polska

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

W toku trwających wiele miesięcy przetargów może dojść do sytuacji, w której zmianie ulegną okoliczności dotyczące podmiotowej sytuacji wykonawcy, które podlegają ocenie zamawiającego. Wobec tego zasadne staje się pytanie o obowiązki wykonawcy w takiej sytuacji. Szczególnie istotne jest ustalenie czy wykonawca ma bezwzględny obowiązek „donoszenia” na samego siebie oraz jakie mogą być konsekwencje zaniechania takich działań.
Zaległości podatkowe a przetarg

Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania stało się koniecznością w jednym z postępowań odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą w związku z jednym z większych przetargów drogowych prowadzonych w ostatnich miesiącach przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Szczególnie istotna jest tu chronologia zdarzeń mających miejsce w postępowaniu przetargowym.

Ubiegający się o zamówienie wykonawca mający siedzibę w jednym z krajów Europy Zachodniej złożył ofertę i JEDZ, oświadczając, że nie istnieją wobec niego zaległości podatkowe w kraju, w którym ma siedzibę oraz w kraju, w którym prowadzone jest postępowania, a więc w Polsce (tj. zgodnie z wymogiem JEDZ). Przez kolejnych kilka miesięcy toczyło się postępowanie, po czym zamawiający dokonał wyboru oferty tego wykonawcy. W międzyczasie jednak (po złożeniu oferty, lecz przed wyborem jej przez zamawiającego) wobec wykonawcy stwierdzone zostały w Polsce zaległości podatkowe, co było pokłosiem skomplikowanej sytuacji w toku realizacji innego zamówienia.

Po wyborze jego oferty wykonawca, zgodnie z żądaniem zamawiającego, złożył komplet dokumentów dotyczących jego sytuacji podmiotowej. Wśród tych dokumentów znalazło się potwierdzenie braku zaległości podatkowych w miejscu, w którym wykonawca ten ma siedzibę (zamawiający nie żądał dokumentu potwierdzającego sytuację podatkową w Polsce). Wykonawca nie wykazał się dodatkową inicjatywą mającą na celu poinformowanie zamawiającego o powstaniu zaległości podatkowych w Polsce.

Powód do wykluczenia?


W oparciu o powyższe konkurencyjny wykonawca skonstruował zarzuty odwoławcze. Jako podstawę prawną wskazał art. 24 ust. 5 pkt 8 Prawa zamówień publicznych, zgodnie z którym wykonawca, który naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków podlega wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Ponadto, zdaniem odwołującego się wykonawcy, doszło do wprowadzenia zamawiającego w błąd. Odwołujący twierdził bowiem, że wykonawcy zobowiązani są do informowania zamawiającego o zmianie ich sytuacji z własnej inicjatywy, a zaniechanie w tym zakresie świadczyć miało o zatajeniu informacji przed zamawiającym. Tym bardziej, że wykonawca przedkładał zamawiającemu dokumenty dotyczące jego sytuacji już po powstaniu zaległości podatkowych.

Niedoskonałość przepisów a obowiązki wykonawców

Izba stanęła przed nie lada trudnym zadaniem (tym bardziej że dotychczasowe orzecznictwo nie rozstrzygało analogicznych przypadków). Na szczególną uwagę zasługiwało to, że wykonawca sumiennie wywiązywał się ze wszystkich żądań formułowanych przez zamawiającego. Jak się bowiem okazało przyczyną nieujawnienia zamawiającemu informacji o zaległościach podatkowych w Polsce było specyficzne brzmienie obowiązujących przepisów, a nie zła wola wykonawcy. O ile bowiem treść JEDZ wymaga złożenia oświadczenia co do sytuacji podatkowej w Polsce oraz w kraju, w którym siedzibę ma wykonawca, to już na etapie następującym po dokonaniu wyboru oferty, zakres żądanych od wykonawcy dokumentów regulowany jest przez stosowne rozporządzenie Ministra Rozwoju. Wynika z niego, że zamawiający może żądać od wykonawcy jedynie dokumentu wystawionego w kraju, w którym ten ma siedzibę.

W zaistniałej sytuacji wykonawca zasadnie zatem przedstawił dokument wystawiony w kraju swojej siedziby, nie miał natomiast podstaw (ani prawnych, ani w oparciu o treść wniosku zamawiającego) do przedkładania dokumentu z polskiego urzędu skarbowego (z którego rzeczywiście wynikałaby zaległość podatkowa).

Zwycięstwo zdrowego rozsądku

Rozstrzygając powyższy spór Izba (wyrok z dnia 11 grudnia 2018 r., KIO 2281/18, KIO 2286/18, KIO 2291/18) nie podzieliła stanowiska odwołującego. Jej zdaniem nie istnieją podstawy do żądania od wykonawcy wywiązywania się z bliżej niesprecyzowanych i nieokreślonych wprost w przepisach obowiązków. Skoro zatem wykonawca konsekwentnie przedkładał wszelkie żądane przez zamawiającego dokumenty, to nie można uznać, że winien on ponieść konsekwencje z tytułu zaistnienia okoliczności, o które zamawiający nie pytał.

Jednocześnie Izba dostrzegła problem w postaci braku ścisłej korelacji pomiędzy treścią oświadczenia ujętego w JEDZ a zakresem dokumentów składanych przez wykonawcę, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą.

Wyrok ten rozstrzyga o bardzo istotnej z punktu widzenia wykonawców kwestii. Jak pokazuje praktyka, przypadki podobne do opisanego powyżej (a więc takie, w których sytuacja podmiotowa wykonawcy zmienia się w czasie trwania przetargu) mogą zdarzać się coraz częściej. Wynika to z długotrwałych procedur przetargowych oraz niepewnej i podatnej na zmiany sytuacji rynkowej (biorąc pod uwagę trudności finansowe wielu firm powstanie stanu zaległości podatkowych może dotknąć wiele z nich). Dlatego tak ważne stało się ustalenie czy można od wykonawców egzekwować aktywności, które nie znajdują oparcia wprost w przepisach.

Stanowisko Izby poczytywać należy jako wyraz zdrowego rozsądku, będący efektem wyważonej oceny obowiązków spoczywających na wykonawcach. Oczekiwanie, iż powinni oni sprostać wymogom wykraczającym poza te, które określone zostały w przepisach uznać należy za nadmierne. Oczywiście nie oznacza to przyzwolenia na przedstawianie zamawiającemu informacji nieprawdziwych, co słusznie traktowane jest jako jedno z najcięższych przewinień wykonawców. Nie można jednak zgodzić się z tym, że winą za niedoskonałość przepisów obciążany jest wykonawca, tym bardziej, gdy konsekwencją miałoby być wykluczenie z udziału w postępowaniu. Podobne stanowisko zajął Sąd Okręgowy rozpatrując skargę od powyższego wyroku.

Podziel się z innymi:


facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | BM5